Κλάδεμα αμπελιού

«Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μην κοιτάζεις». Η πατροπαράδοτη αυτή παροιμία μάς υπενθυμίζει ότι ήρθε ο καιρός για κλάδεμα. Βέβαια, οι πρόγονοί μας χρησιμοποιούσαν το παλιό ημερολόγιο, με το οποίο σήμερα έχουμε 13 μέρες διαφορά.  Έτσι σήμερα,  που είναι 20 Ιανουαρίου,  με το παλιό ημερολόγιο είναι  7 Ιανουαρίου.  Πάντως, ακόμη και έτσι, «είμαστε μέσα», έχουμε δηλαδή Γενάρη.

Το κλάδεμα είναι μια απαραίτητη εργασία που πρέπει να γίνει στο αμπέλι, γιατί χωρίς κλάδεμα το αμπέλι δεν καρποφορεί κάθε χρόνο και το σχήμα που παίρνει,  δεν βοηθάει καθόλου στην καλλιέργεια του.

Στο κλάδεμα, οι βασικές γνώσεις για το ίδιο το φυτό, είναι απαραίτητες. Στην προκειμένη περίπτωση, πρέπει να ξέρουμε ότι το αμπέλι:

•   Ακροβλαστεί  και ακροκαρπεί. Δηλαδή, αν αφήσουμε μια κληματσίδα ακλάδευτη, θα βλαστήσει στα τελευταία μάτια και εκεί θα καρπίσει.

·         «Πετάει» τις ζωηρότερες κληματσίδες στο ψηλότερο σημείο της κληματσίδας
  

·         Ανάλογα με την ποικιλία του, δεν έχει τα ίδια γόνιμα μάτια.

o   Για παράδειγμα, Ξινόμαυρο στα 1-2 μάτια, Μοσχάτο Αμβούργου 1-2 μάτια (γόνιμος είναι και ο τυφλός της βάσης), Cabernet Sauvignon  για ξηροθερμικά κλίματα 3-4 μάτια, Sauvignon blanc 2-3 μάτια, Σουλτανίνα αμολυτές των 8-12 ματιών. 

 

Έτσι, κατά τη διάρκεια του κλαδέματος πρέπει να:

·         Επιλέγουμε να αφήσουμε τις κληματσίδες που έχουν μέτριο πάχος και είναι υγιείς, είναι «ψημένες» – ώριμες και έχουν το χρώμα της ποικιλίας, χωρίς στίγματα.

·         Ρυθμίζουμε το φορτίο του αμπελιού μας (παραγωγή). Το φορτίο καθορίζεται από τον αριθμό των ματιών που αφήνουμε ανά πρέμνο. Για τα επιτραπέζια σταφύλια αφήνουμε 20 - 30 ή και περισσότερα μάτια. Για τα κρασοστάφυλα αφήνουμε περίπου τα μισά 12 έως 15.

 

·         Φροντίζουμε ώστε η κλήση της τομής που κάνουμε πάνω από το τελευταίο μάτι, να γέρνει αντίθετα από τη θέση του ματιού.

 

 

λάθος

·         Απολυμαίνουμε τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε, όχι μόνο στην αρχή, αλλά και κατά την διάρκεια του κλαδέματος. Επίσης πρέπει να απολυμαίνονται και οι χονδρές τομές στο ξύλο.

 

·         Αφήνουμε τα «ύποπτα» για πιθανές ασθένειες κλήματα, που συναντάμε, για το τέλος.

·         Μαζεύουμε τις κληματίδες από το αμπέλι μας και τις απομακρύνουμε ή τις καίμε, γιατί αν μείνουν μέσα, πολλαπλασιάζουν τις εστίες μόλυνσης για πολλές ασθένειες. 

·         Ραντίζουμε μετά το κλάδεμα, με ένα χαλκούχο σκεύασμα π.χ Kocide 250 gr/100 L.

·         Τέλος, να μην ξεχνάμε να κρατήσουμε κληματσίδες, για να τις χρησιμοποιήσουμε για  εμβολιασμούς.  

 

Χειροποίητο φυσικό σαπούνι

Μετά από περίπου ένα χρόνο ενασχόλησης με την παραγωγή φυσικών σαπουνιών από ελαιόλαδο και έχοντας αποκτήσει πλέον σχετική εμπειρία και γνώση, έχω να επισημάνω ορισμένα σημαντικά θέματα που αφορούν την οικιακή σαπωνοποίηση, ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Άλλωστε, ο σκοπός κάθε επίδοξου σαπωνοποιού είναι να παράξει  ένα σαπούνι υψηλής ποιότητας, που θα είναι αγνό και του οποίου η σύνθεση θα αποτελείται από τα καλύτερα υλικά της φύσης.

Λοιπόν,

Το σαπούνι είναι ένα άλας και ως τέτοιο, είναι αποτέλεσμα χημικής αντίδρασης όξινου υλικού και αλκαλικού υλικού. Όσον αφορά το οξύ (δηλαδή τα έλαια), η αλήθεια είναι ότι το ελαιόλαδο, παρόλο που παρέχει πράγματι όλες εκείνες τις ευεργετικές ιδιότητες στο δέρμα μας, δεν είναι αρκετό, ώστε να παραχθεί ένα σαπούνι το οποίο να είναι ελκυστικό στην εμφάνιση, ούτε και να κάνει τον αφρό που έχουμε συνηθίσει. Έτσι, παρόλο που έχουμε ένα πράγματι αγνό σαπούνι, αυτό δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες μας.

Έτσι,

Θεωρώ ότι η συμμετοχή του ελαιόλαδου σε ένα 80% των ελαίων, είναι αρκετό. Το 20% μπορεί να αντικατασταθεί από επίσης φυτικά ελαία τα οποία κάνουν το σαπούνι μας ομορφότερο και αφρώδες αλλά επίσης το εμπλουτίζουν με επιπλέον ωφέλημα συστατικά. Τέτοια έλαια είναι το καστορέλαιο, το φοινικέλαιο, το έλαιο καρύδας, το έλαιο jojoba, κ.α.

Παρόλο που εντυπωσιάζεται κανείς από την ποικιλία «ειδικών» χρωμάτων για σαπούνια που κυκλοφορούν στο εμπόριο,  καλό είναι να παραμείνουμε πιστοί στα χρώματα που γενναιόδωρα μας προσφέρει η ίδια η φύση.  Έτσι από τα παράξενα μπλε και κόκκινα χημικά χρώματα, ας προτιμούμε το καφέ που δίνει π.χ. το κακάο, το μωβ της λεβάντας, το κίτρινο και πορτοκαλί των εσπεριδοειδών, το κοκκινωπό της κανέλας, το πράσινο της σπιρουλίνας κ.α. Αυτά, δεν θα δώσουν μόνο χρώμα στο σαπούνι μας, αλλά και πλούσιο άρωμα.

Σημαντικό ρόλο επίσης διαδραματίζουν  οι αναλογίες των συστατικών. Όλα τα φυσικά συστατικά έχουν τα δικά τους χαρακτηριστικά, επομένως ανάλογα με το τι αποτέλεσμα θέλουμε, (π.χ. μεγαλύτερη ενυδάτωση, ηπιότερο Ph, πλουσιότερο αφρό, επιπλέον μαλακτική δράση κ.α.), προσαρμόζουμε και την συνταγή μας. Ιδιαίτερη προσοχή επίσης χρειάζεται και στη χρήση των βοτάνων και των αιθέριων ελαίων, τα οποία βέβαια ενισχύουν θρεπτικά το σαπούνι, αλλά πάντα ενυπάρχει ο κίνδυνος εμφάνισης κάποιας αλλεργίας.

 

Τέλος, για ένα άριστο προϊόν, η τήρηση των σωστών θερμοκρασιών κατά τη διαδικασία της σαπωνοποίησης αλλά και κατά την ωρίμανση , είναι απαραίτητα. Η θερμοκρασία  των 27 βαθμών κελσίου αποδείχθηκε η καταλληλότερη. Αλλά και η φροντίδα ώστε το σαπούνι να ωριμάζει σε ζεστό, ήρεμο μέρος, απέδωσε τα μέγιστα. 

 

Ελαιόλαδο και οξύτητα - οξυμέτρηση

Η οξύτητα είναι το βασικότερο κριτήριο ποιοτικής αξιολόγησης του ελαιόλαδου και είναι αυτή που καθορίζει επίσης και την εμπορική του αξία.

Στην ουσία, ο βαθμός οξύτητας υποδηλώνει την περιεκτικότητα του ελαιόλαδου σε ελαϊκό οξύ.

Ο τρόπος συγκομιδής, αποθήκευσης και έκθλιψης μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την τελική οξύτητα του ελαιόλαδου.

Η οξύτητα εκφράζεται σε γραμμάρια ελεύθερου ελαϊκού οξέος ανά 100 γρ. ελαιόλαδου και αποτελεί το βαθμό οξύτητάς του.

Η οξυμέτρηση ελαιόλαδου είναι μια απλή διαδικασία που απαιτεί λίγα χημικά αντιδραστήρια και κάποια απλά εργαστηριακά όργανα.

 Χημικά Αντιδραστήρια:

 

1. Εμπειρικό διάλυμα  (14,2 gr ΝαΟΗ σε 1 λίτρο αποσταγμένου νερού)
2. Δείκτη φαινολοφθαλεϊνης 1%
3. Καθαρό οινόπνευμα 95%

 

Εργαστηριακά Όργανα:

 

1. Προχοϊδα 
2. Κωνική φιάλη
3. Ογκομετρικός κύλινδρος 11 ml



Οξύτητα 0,4

Διαδικασία:

 

1. Ογκομετρώ 11 ml ελαιόλαδου και το ρίχνω στην κωνική φιάλη. Ξεπλένω τον ογκομετρικό σωλήνα 2 φορές με καθαρό οινόπνευμα (95%) και το ρίχνω και αυτό στην κωνική φιάλη.
2. Ρίχνω επίσης μέσα στην κωνική φιάλη και 3-4 σταγόνες δείκτη φαινολοφθαλείνης  (1%).
3. Στην προχοϊδα βάζω το εμπειρικό διάλυμα. Ανοίγω την στρόφιγγα της προχοϊδας και αφήνω λίγο - λίγο  το εμπειρικό διάλυμα να πέφτει στην κωνική φιάλη. Το περιεχόμενο αρχίζει και αλλάζει χρώμα. Ανακινώ διαρκώς   έως ότου το κοκκινωπό χρώμα σταθεροποιηθεί.
4. Τότε, σταματώ τη ροή του εμπειρικού διαλύματος και βλέπω πόσα ml καταναλώθηκαν. Όσα ml εμπειρικού διαλύματος καταναλώθηκαν, τόση είναι και η οξύτητα του ελαιόλαδου, (π.χ. 1 ml εμπειρικού διαλύματος ίσον 1 βαθμό οξύτητας ελαιόλαδου κ.ο.κ).

 

 

 

Σημείωση: Για να μπορεί ένα ελαιόλαδο να χαρακτηρισθεί ως Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο, η οξύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιμή 0.8 (οξύτητα).



41. Ογκομέτρηση – Στανιάρισμα – Γέμισμα του κρασοβάρελου.

Ήρθε η ώρα να βάλουμε το φρέσκο κρασί στο καινούργιο δρύινο βαρέλι. Πριν το γέμισμα, πρέπει να βρούμε την χωρητικότητά του και να το στανιάρουμε.  

 

Υπολογισμός της χωρητικότητας του βαρελιού:  

• Παίρνουμε έναν πήχη και τον βάζουμε από το άνοιγμα του πώματος λοξά – διαγώνια  μέχρι αυτός να ακουμπήσει στην απέναντι γωνία.
• Σημειώνουμε με ένα μολύβι την απόσταση αυτή. Το ίδιο κάνουμε και από την άλλη μεριά. Αν το άνοιγμα του πώματος βρίσκεται στο κέντρο του βαρελιού, τότε και οι δύο μετρήσεις θα είναι ίδιες. Άν είναι διαφορετικές – οπότε και το πώμα δεν βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο-, ως αποτέλεσμα της μέτρησης θα πάρουμε το μέσο όρο τους. Για παράδειγμα, αν στη μία μέτρηση βρήκαμε 69 cm και στην άλλη 71, τότε ο μέσος όρος τους είναι 70 cm.
• Ανατρέχουμε στον παρακάτω πίνακα και βρίσκουμε τον όγκο του βαρελιού μας. Αν π.χ. από το άνοιγμα του πώματος μέχρι την απέναντι γωνία έχουμε διάμετρο 50 cm, το βαρέλι έχει χωρητικότητα 75 λίτρα. Αν έχει διαγώνιο 70cm, έχουμε χωρητικότητα 205 λίτρα, κ.ο.κ.

  

 

Ο πίνακας εύρεσης της χωρητικότητας των βαρελιών του βαρελά κυρ' Κώστα.

 

 

Στανιάρισμα του βαρελιού:

• Ξεπλένουμε το βαρέλι εξωτερικά και εσωτερικά.
• Το γεμίζουμε με νερό μέχρι πάνω.
• Βρέχουμε το βαρέλι σε όλες τις επιφάνειες, ώστε να ποτίσει το ξύλο. Ενδεχομένως να υπάρχουν διαρροές από διάφορα σημεία. Άλλωστε, αυτός είναι ο λόγος που γεμίζουμε το βαρέλι και το διατηρούμε γεμάτο ώσπου να σταματήσει οποιαδήποτε διαρροή. Αφού σταματήσουν οι διαρροές, καλό είναι να το αφήσουμε γεμάτο για ακόμη μία ημέρα, ώστε να είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι είναι πλέον στεγανό.
• Αδειάζουμε το νερό και το αφήνουμε να στραγγίσει με το άνοιγμα του πώματος προς τα κάτω.

 

Γέμισμα του βαρελιού:

 

• Γεμίζουμε το βαρέλι με το κρασί μας. Προσοχή, δεν πρέπει να αφήσουμε καθόλου κενό χώρο. 
• Το σφραγίζουμε με το πώμα. Είναι σημαντικό, σε τακτά χρονικά διαστήματα να ελέγχουμε τη στάθμη του κρασιού, η οποία στην αρχή τουλάχιστον θα πέφτει καθώς το ξύλο θα απορροφά μικροποσότητες και να συμπληρώνουμε τόσο, ώστε το βαρέλι μας να είναι πάντα γεμάτο.

Αποτέλεσμα κακού στανιαρίσματος

 

 

40. Βάμμα πρόπολης - ιδιότητες - δοσολογία

Από την αρχαιότητα, οι άνθρωποι παρατήρησαν την ευρεία χρήση της πρόπολης από τις μέλισσες, τη μελέτησαν και την εκμεταλλεύτηκαν για ίδιον όφελος. 

σίτα πρόπολης, με πρόπολη



μπάλα πρόπολης

τριμμένη πρόπολη

Η μέλισσα χρησιμοποιεί την πρόπολη ως δομικό υλικό (στένεμα της εισόδου, στεγανοποίηση της κυψέλης, ταρίχευση εισβολέων, κ.α.), αλλά και ως  “φάρμακο”.

Πραγματικά, αν και το περιβάλλον των κυψελών έχει ιδανικές συνθήκες μικροβιακής ανάπτυξης, (δηλ. θερμοκρασία 35^ο – 38^ο και υγρασία 70%), παρόλα αυτά η εμφάνιση μικροβίων είναι σπάνια. Αυτό οφείλεται σε ένα μεγάλο ποσοστό στην πρόπολη, την οποία οι μέλισσες χρησιμοποιούν για την αποστείρωση των  κυψελών.

Χαρακτηριστικό της σπουδαιότητας που αποδίδουν οι ίδιες οι μέλισσες στη χρήση της πρόπολης ως απολυμαντικό, είναι, ότι όταν η βασίλισσα πρόκειται να γεννήσει, το κελί, που επιλέγεται, απολυμαίνεται με πρόπολη από τις εργάτριες μέλισσες.

(εικόνες από στάδια παρασκευής βάμματος)

Σε πολλά πειράματα και επιστημονικές εργασίες ανά τον κόσμο, οι οποίες έγιναν και δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες δεκαετίες (μετά τη δεκαετία του, ‘60), διαπιστώνονται οι εξαιρετικές ιδιότητες της πρόπολης.

1.      Σκοτώνει παθογόνα βακτήρια, μύκητες και υιούς.

Σταματάει τη δράση 25 από τα 29 ειδών βακτηρίων και τα 20 από 39 ειδών μυκήτων. Είναι ίσως το ισχυρότερο αντιβιοτικό της φύσης. Από αρκετούς δε, θεωρείται  αποτελεσματικότερο της πενικιλίνης.

2.      Είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό.

Λειτουργεί  κατασταλτικά στη γήρανση, και την καρκινογένεση.

 

3.      Έχει ωφέλιμες βιολογικές δράσεις.

Αντιφλεγμονώδεις, αντιαλλεργικές, αντιδιαβητικές, κ.α.

Αναφορές ατόμων επιβεβαιώνουν η θεραπευτική δράση της πρόπολης, στην αντιμετώπιση προβλημάτων του αναπνευστικού ( άσθμα, βρογχίτιδα κ.α.), σε ωτορινολαρυγγολογικές παθήσεις, (φαρυγγίτιδες, ρινικές αλλεργίες, ωτίτιδες, κ.α.), για επούλωση πληγών, σε έλκη (γαστρικά, δωδεκαδακτύλου), αιμορροΐδες, σταφυλόκοκκους...      



βάμμα πρόπολης



Πως χρησιμοποιείται – δοσολογία

Α: Εξωτερική χρήση

Επάλειψη με μπατονέτα  στο σημείο που χρειάζεται

Για στοματικές γαργάρες αραίωση με νερό 2:1

Β: Εσωτερική χρήση

Προληπτικά, 2-4 σταγόνες διαλυμένες σε κάποιο υγρό ( νερό, γάλα, χυμό ή άλλο), τρεις φορές την ημέρα, κατά προτίμηση πριν από το γεύμα, ή 12 σταγόνες μία φορά την ημέρα.

Θεραπευτικά για την αντιμετώπιση κάποιου προβλήματος, πχ γρίπη, η δόση ανεβαίνει στις 15-40 σταγόνες, για τρεις φορές την ημέρα.

Σημείωση. Το βάμμα πρόπολης όπου πέσει λεκιάζει. Όταν χρησιμοποιηθεί εξωτερικά, αφήστε να στεγνώσει πριν ακουμπήσετε κάπου.  Από το δέρμα φεύγει με οινόπνευμα. Από τα λευκά ρούχα και το νεροχύτη φεύγει με οινόπνευμα ή χλωρίνη, ενώ από τα χρωματιστά ρούχα δεν φεύγει.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ

Κάποια άτομα (πέντε στους χίλιους), είναι αλλεργικά στην πρόπολη. Γι΄ αυτό, καλό είναι στην αρχή να κάνουμε ένα απλό τεστ ώστε να βεβαιωθούμε ότι δεν ανήκουμε σε αυτούς που αντιδρούν αλλεργικά στην πρόπολη:

Την πρώτη ημέρα παίρνουμε κανονικά τις δοσολογίες εσωτερικά. Το βράδυ πριν κοιμηθούμε, ρίχνουμε 2 σταγόνες σε κάποιο σημείο του δέρματός μας. Το επόμενο πρωί, αν δεν υπάρχει κάποιος ερεθισμός, δεν έχουμε πρόβλημα.

Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω ότι καμία ανάρτηση στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένης και αυτής,  δεν αντικαθιστά το γιατρό τον οποίο πρέπει να συμβουλευόμαστε πάντα για το πολυτιμότερο αγαθό που υπάρχει την ΥΓΕΙΑ.  

 ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ